Ik ben de vorige week met een oude schoolvriend, die ik in geen 35 jaar meer had gezien, een biertje gaan drinken aan de Riverside te Paramaribo. Ik vertelde hem toen over dit artikel, waar ik nog aan werkte. Hij moest onbedaarlijk lachen, omdat hij dacht dat ik hem daarmee een goede Coroniemop had verteld. Een raketlancering vanuit Coronie klonk hem absurd in de oren. Ik heb hem toen geattendeerd op deze website en de twee voorgaande publicaties over dit onderwerp. In 2014 heeft deze website voor het eerst melding gemaakt van de raketlanceringen uit 1965.
Omstreeks 2014 was niets of weinig bekend over de lanceringen vanuit Coronie. De informatiebronnen waaruit ik toen heb geput waren zeer schaars. Het KNMI (Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut) had mij in die tijd aanvullende informatie toegezegd. Die toezegging is het instituut nooit nagekomen.
Ik had het geluk dat een ooggetuige, die persoonlijk bij het project betrokken was, de heer Jaap Mulder (zie foto hieronder (85 jaar oud), in 2015 contact met mij opnam en met nieuwe informatie verstrekte die, tot op dat moment, niet algemeen bekend was. Hier ben ik hem nog steeds zeer erkentelijk voor.
Ik heb de afgelopen tien jaar veel theorieën gehoord over het district Coronie, dat de wereldwijde hegemonie als lanceerbasis van Europese raketten zou zijn misgelopen, door politieke intriges van onze eigen politici en van de kolonisator, Nederland. Zelfs wijlen oud-premier Henck Arron, die in het jaar van de raketlanceringen, 1965, gewoon lid was der Staten van Suriname en toen 29 jaar oud was, moest het ontgelden: hij zou elke ontwikkeling in Suriname hebben tegengehouden.
Hieronder een bloemlezing van theorieën die ik onder meer op social media aantrof:
- @In Coronie wilde men een raketbasis opzetten omdat daar een goed zicht is op het heelal. Het is gestopt om de onafhankelijkheid.
- @Ik heb mij laten vertellen dat er eigenlijk een raketlanceerbasis zou worden gevestigd. Uiteindelijk door de sterkere lobby en ook grotere militaire industrie van Frankrijk is Kourou in Frans-Guyana de plaats van vestiging geworden.
- @Ja uit de recente geschiedenis heb ik kunnen vernemen dat dit project een test was. Want als alles goed verlopen was wat de testen betrof… Dan zou er naar alle waarschijnlijkheid hier in Suriname een raketlanceerbasis komen…. Dat wat nu in Frans-Guyana Kourou gevestigd is zou eigenlijk de Surinaamse Raketlanceerbasis zijn… Jammer genoeg heeft de politiek dat gedwarsboomd.
- @Dit is een stuk geschiedenis dat niet in de geschiedenisboeken te vinden is, omdat heel veel van de Surinaamse geschiedenis of vervalst of ‘t wordt onze kinderen onthouden.
- @Omdat de ondergrond in Coronie niet goed genoeg bevonden werd, is de lanceerbasis verplaatst naar Kourou.
Ik heb de heer Jaap Mulder, inmiddels 84 jaar oud, opnieuw benaderd om aanvullende informatie. Op bijgaande foto ziet u hem met enkele van de meest betrokkenen bij het lanceerproject uit 1965. De afkorting LRO verwijst volgens de heer Mulder naar “Laboratorium Ruimte Onderzoek” (van de Sterrenwacht Utrecht van de Universiteit Utrecht).
Dit Laboratorium werd volgens de heer Mulder in 1961 opgericht o.l.v. Prof Cees de Jager. Hijzelf was samen met Ir J. van Gils en Dr W. de Graaf “de eerste medewerker”. Er waren volgens de heer Mulder ten tijde van de lanceringen drie cameraposten: Paramaribo op het dak van het (Academisch) Ziekenhuis, Brownsweg en Zanderij. Deze cameraposten werden volgens de heer Mulder bemand door 2 medewerkers van LRO en 7 studenten van de Universiteit van Utrecht. Een van de medewerkers was camera-operator te Brownsweg (Gert? van Laan).
De heer Mulder had samen met de heren Van Gils en Maseland een zesweekse opleiding tot “Raketspecialist” voor de Nike-Ajax combinatie gevolgd op Wallops Island, USA. Het drietal kreeg te Totness gedurende de eerste dagen “toezicht” van een paar Amerikanen, die al voor de lanceringen weer waren vertrokken. Gevraagd naar zijn mening over de bewering dat Coronie de huidige functie van Kourou als mondiale lanceerbasis zou zijn misgelopen geeft hij het volgende aan, waarbij hij tevens verwijst naar onder meer CNES (Centre National d ’etudes spatiales)[1].
- “Ik ben niet van mening dat Coronie ooit de plaats van Courou in zou gaan nemen. Wij waren in Utrecht toen zeer afhankelijk van de CNES (google maar eens naar een Veronique, een Frans vloeibaar copy van de V2) raket experiment voor onderzoek naar de zon in Hammaquir, Algerije, waar ik tweemaal geweest ben). Ik ben -tig keer in Parijs en Zuid-Frankrijk geweest om met de CNES-experimenten te doen en van hun te leren. Prof de Jager en Prof Jacques Blamont (beroemd) van de CNES waren nauw betrokken; ook de payload van de Suriname raketten kwam uit Frankrijk, dankzij Blamont.
- Nee hoor, ik denk niet dat Frankrijk met zijn CNES zelfs er maar ooit aan gedacht heeft om Suriname te gaan gebruiken. Een hele sterke en politieke organisatie die CNES met de raketbasis en atoomproeven in Hammaguir bij Colomb-Bechar. Ik mocht er komen onder bescherming van het vreemdelingenlegioen. Nee hoor, Coronie was eenmalig en Kourou moest toen nog worden geformeerd en worden verhuisd vanuit Hammaguir”.
Dat was duidelijke taal van de heer Mulder, een expert die nauw betrokken geweest is bij dit project en wiens antecedenten voor zichzelf spreken. Het was dus zuiver een Franse aangelegenheid, waarbij slechts eenmalig facilitaire hulp werd geboden aan Nederland om de raketten in Coronie de lucht in te krijgen.
Nederland verkeerde ten opzichte van Frankrijk niet in een concurrente positie. In tegendeel verkeerde Nederland in een zeer afhankelijke positie ten opzichte van Frankrijk, zoals de heer Mulder hierboven liet blijken. Er is daarom dan ook helemaal geen enkele reden te veronderstellen dat Coronie het pleit van Kourou heeft verloren voor wat betreft het vestigen van een mondiale lanceerbasis voor raketten. Nederland mocht in feite zelfs blij zijn met het feit dat Frankrijk die eenmalige medewerking heeft verleend de vier door de NASA (USA) gratis beschikbaar gestelde (zie link bijdrage Mulder) raketten de ruimte in te krijgen.
Tot slot: de heer Mulder was zo vriendelijk mij geluidsfragmenten van 2 lanceringen in Coronie toe te zenden. Ik hoop deze fragmenten c.a. binnen 2 weken te publiceren. Mensen die zich het ijzingwekkende geluid van de raketten, inclusief loeiende sirenes, nog kunnen herinneren krijgen zo de kans de dagen opnieuw te beleven. U kunt uw ervaring voor de publicatie met ons delen. Die ervaring zal in die publicatie, desgewenst anoniem worden verwerkt. Reacties naar: webmaster@coronie.eu
Herwin Hooplot
[1] CNES is volgens Wikipedia de Franse ruimtevaartorganisatie. Deze organisatie werd in 1961 opgericht, op initiatief van Charles de Gaulle. CNES valt onder de verantwoordelijkheid van zowel het Franse ministerie voor Wetenschappelijk Onderzoek alsook het Franse ministerie van Defensie. CNES speelt een belangrijke rol in de ESA en bij het Centre Spatial Guyanais in Kourou, de lanceerbasis voor de Ariane-raketten. CNES is betrokken geweest bij de ontwikkeling van de SPOT-observatiesatellieten. De beelden van deze satellieten worden op de commerciële markt verkocht door SPOT Image, een gedeeltelijke dochtermaatschappij van CNES. CNES is verder betrokken bij wetenschappelijke projecten, zoals CoRoT. De begroting van CNES bedraagt circa 1,7 miljard euro op jaarbasis. De belangrijkste vestiging van CNES is in Toulouse, het Centre Spatial de Toulouse. Het hoofdkantoor is gevestigd in Parijs.