Net iets voor de Coronianen, die wilde, luie, brutale kerels.

 Koloniaal Nieuws- en Advertentieblad, Anno 1912, vrijdag 9 februari 1912, No. 12. 64ste Jaarganng.

 Net iets voor de Coronianen, die wilde, luie, brutale kerels.

 Coronie 31 januari 1912.

 ‘t Begint er treurig uit te zien. Reeds weken lang zien we verlangend uit naar de regen, die gewoonlijk half december begint en alles met nieuw leven bezielt na de groote droogte, maar ze wil maar niet komen. Soms ziet de lucht er vrij betrokken uit en doet ons hopen, maar daar blijft het bij, en de zoo begeerde regen valt maar niet.

Dat het er met de planterij dus niet al te best voorstaat is begrijpelijk; maar het gebrek aan drinkwater voor mensch en dier begint zorg te baren. Reeds èenige weken geleden heeft de geneesheer bij publicatie de bevolking aangeraden om het drinkwater te koken, wegens voorgekomen gevallen van dysentrie en de toestand is er sedert niet op verbeterd wat het drinkwater betreft. Van heinde en ver moet het water uit de zwamp gehaald worden, en met den dag wordt de toestand erger, en het water zouter en onzuiverder.

En dan het zoetwaterkanaal zal misschien iemand vragen, die daarvan wel eens gehoord heeft; want dat is genoeg vermeld. Ach, dat heeft al in geen 8 weken en langer een druppel water, tenzij de spring er het zeewater in doet komen, en dat gebeurt met ieder getij.

Dat zoetwaterkanaal, waar voor het bestaan zoo dikwijls noodige en nuttige werken aan het scheepvaartkanaal heeft nagelaten, waarvan jaarlijks zoowat het geheele kanaalcrediet wordt weggesmeten; is zoo bedorven, dat het gerust afgeschreven kan worden. Daarop is voortaan in den drogen tijd niet meer te rekenen. Wat ‘n verandering in den  laatsten  tijd. Was voor ‘n paar jaren zoo’n toestand met het zoetwaterkanaal zeker de oorzaak geweest dat het volk, zich met en requesten wie wilt wat meer tot de Overheid zou gewend hebben, nu wordt er in ‘t openbaar maar een enkel woord over gehoord. Zoo is de bevolking. Het besef dat men Coronie nu eenmaal zoo wat voor nul en geener waarde houdt, schijnt post gevat te hebben. En dat moet niet verwonderen.

Alles schijnt te goed te zijn voor Coronie, en het allerminste nog te goed. Dat ondervond men met onze maildienst en in andere opzichten. En nu is het karakter der Coronianen zoo, dat ze dan hun eigen weg zoeken.

De maildienst, vroeger alles, telt niet meer mee. Komen er kotters aan of vertrekken er, men ziet twintig en meer wagens tegelijk aan het kanaal, en heel wat drukte. De maildag wordt haast niet bemerkt als alleen op het postkantoor. Tot zelfs voor 2 jaren was het net andersom.

Maar men denke niet, dat men zich het niet aantrekt. Men moet maar gelegenheid hebben meer nauwer met het volk in aanraking te komen en men zal spoedig bemerken dat er onder die schijnbare berusting heel wat meer schuilt. Men oogst wat men zaait. Maar of het goed gezien is het volk van zich te vervreemden zou ik niet durven bevestigen.  Doch zoo de natuur ons in Coronie getrouw blijft geen nood. Zoolang we onze kokospalmen zien wuiven, trots heel de kolonie, onze visscherij mogelijk blijft, en onze heerlijke vruchten rijpen, is de toestand van Coronie voor de bewoners beter dan in welk district ook. De droogte schijnt^invloed te hebban op het spoedig rijpen der kokosnoten. Het zou menigeen verbazen om te zien de kolossale hoeveelheden kokosolie en noten die de laatste weken verscheept worden. En daarbij blijft de prijs vast, reeds 2 jaren, en dat wil wat zeggen. Heel laag geschat is de uitvoer van olie 5 a 6.000 blikken per jaar d. w. z. f 75.000 per jaar bij den tegenwoordigen prijs. Wat blief, arm Coronie?

 Doch dat valt ons zoo maar niet in den schoot. Neen, daar moeten die luie en niet meetellende Coronianen voor werken en hard ook. Heeft men zich wel eens ingedacht wat het zeggen wil 6 en 7 uren lang kokosnoten te raspen? Niet!

Welnu, neem de proef eens. Neem een boek in de linkerhand, en maak daarover met de rechterhand de beweging van raspen. Doe dat maar eens onafgebroken 5 minuten, dan weet ge ‘t En daarbij is nog geen krachtsinspanning noodig  zooals bij noten raspen.

En dan moet dat geraspte met water worden gewasschen om de melk er uit te krijgen, waarbij de handen als persen moet dienen. Men zie maar eens de handen van vrouwen die dat werk doen, met het verwonde en misvormde beenderenstel. O, ja, zegt iemand, echt barbaarsch, de vrouwen moeten het zware werk doen, net iets voor de Coronianen, die wilde luie brutale kerels.

Maar die iemand weet niet wat het is om dan gelijks 12 en 20 kokospalmen te beklimmen van 50 a 60 voethoog, en daar boven in de lucht heen en weer te wiegen om de rijpe noten uit te zoeken en te plukken. Dat is sport, o, ja, maar daar lijdt de borst bij. Hij heeft nooit een Coroniaan bezig gezien noten open te kappen in de eene hand de noot in de andere de houwer en in 3 slagen klaar. Probeer eens of het in 20 slagen gaat, en of na de 10e noot uw arm ook wat gevoelt. En dan dat koken. Zoo’n pot moet 2 uren minstens met een krachtig vuur gekookt worden, en om het overkoken te beletten moet men het eerste half uur roeren (slaan zeggen ze hier). Wil dat ook wat zeggen om in dit klimaat dagelijks voor zoon vuurtje te staan?

Het werk betaalt tegenwoordig goed, ja, o ja, maar om er lui bij te zijn. Geen nood. Men moet met een oordeel van buitenstanders of gelegenheidbezoekers, altijd èenige reserve in acht nemen. Men kent een volk niet, in een dag en ‘n achtermiddag.

Die droogte doet:’ Coronie in ander opzicht een zuivering proces ondergaan. Reeds dagen lang brandt het in de zwampen achter Coronie en in de Parwa en Cappeweri aan de anderzijde. Dat het zuiverend werkt ziet men aan de honden en stinkvogels die niet kunnen klaar komen om de doode en geroosterde kaaimannen en Abomas te doen verdwijnen.

Voor de jagers is het ook een prettige tijd, daar men nu komen kan op plaatsen die anders onbereikbaar zijn. Een dezer jagers zekere Blom trof gisteren het ongeluk om door zijn hand te schieten, zoodat hij verminkt zal zijn en een paar vingers zal missen. Zijn geweer (een tromplader) had het schot geweigerd. Dit willende onderzoeken trof hem het ongeluk.

 CORONIAAN

Bladwijzer de permalink.

Reacties zijn gesloten.