{"id":8357,"date":"2019-01-06T14:11:33","date_gmt":"2019-01-06T12:11:33","guid":{"rendered":"http:\/\/coronie.eu\/wordpress\/?p=8357"},"modified":"2025-10-16T15:36:25","modified_gmt":"2025-10-16T13:36:25","slug":"biedkuku-een-unieke-coroniaanse-vinding-1-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/coronie.eu\/wordpress\/2019\/01\/biedkuku-een-unieke-coroniaanse-vinding-1-2\/","title":{"rendered":"Biedkuku een unieke Coroniaanse vinding! 1\/2"},"content":{"rendered":"
\n
\"\"
Irene Plein (wijlen) met jeneverkruik op hoofd, bekende trowkukudraagster.<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Er zijn overal op de wereld allerlei soorten rituelen rondom\ntrouwerijen. Deze rituelen verschillen per cultuur, per land, per regio en soms\nook per generatie, vooral omdat in toenemende mate bij niet-westerse volkeren de\nneiging bestaat westerse rituelen over te nemen, zoals het gooien van het\nbruidsboeket naar de vol verwachting toekijkende vrijgezelle dames onder de\ngasten of het gooien van de jarretel van de bruid naar de vrijgezelle heren.\nWie het bruidsboeket of de jarretel bemachtigt, wordt verondersteld de volgende\nbruid of bruidegom van iemand te zullen worden. Gewoon een bezigheid ter\nverhoging van de sfeer en gezelligheid bij het huwelijk.<\/p>\n\n\n\n

Sinds het begin van de twintigste eeuw \u2013 en voor zover mij\nbekend – tot midden in de zestiger jaren, had men in Coronie een eigen ritueel rondom\ntrouwerijen: biedkuku ofwel het in stukjes\/kavels snijden en veilen van de\ntrowkuku (bruidstaart), waarbij de hoogste bieder de koper werd van een stukje van\nde trowkuku. Daarna ging men over tot veiling van het volgende stukje koek,\ntotdat alle stukjes waren geveild. Voor de overige koeken werd de naam \u201cp\u2019kin\nkuku\u2019s\u201d gebruikt. Deze p\u2019kin kuku\u2019s waren bestemd om verdeeld te worden onder\nde huwelijksgasten. <\/p>\n\n\n\n

De opbrengst van de biedkuku ging als extraatje naar het\nbruidspaar; dit naast de vele individuele cadeaus die het bruidspaar ontving.\nNaar verluidt kreeg het bruidspaar zoveel huishoudelijke artikelen cadeau, dat\nhet als startende gezin nog maar weinig of geen huishoudelijke spullen meer\nhoefde bij te kopen. Te denken valt aan: potten, pannen, lepels, borden,\nkookgelegenheid (koolpot\/primus, enz). Soms kreeg het paar ook wat pluimvee of\neen yong wentjekaw<\/em> (koekalf) als\ncadeau. <\/p>\n\n\n\n

De Chinese winkeliers in Coronie bleven ook niet achter met\nhet geven van cadeaus aan trouwe klanten. En dat herinnert mij aan een anekdote,\ndie mijn reeds overleden vader vaak vertelde. Toen zijn zus Jeanne in 1923\ntrouwde, kreeg ze van de toenmalige Chinese buurtwinkelier A-Toen een grote\nlamp. Maar als huwelijksgast was hij zeer ontstemd over de behandeling die hij\nals gast op de huwelijksdag had gekregen. De volgende dag klaagde hij bij elke\nklant die in de winkel kwam: Sjanna tlow,\nMi go tlowoso!  Mi gi Sjanna kado, bigi\nbigi lampu. San Sjanna kon gi mi fu nyan? seipan kuku!<\/em> Ik gaf Jeanne op\nhaar huwelijksdag een grote lamp cadeau en wat kreeg ik als tractatie? Slechts\neen stukje koek met korstrand. En groot zacht middenstuk zonder harde korstrand\nvond hij kennelijk meer passen bij zo\u2019n grote lamp.   <\/p>\n\n\n\n

In tijden van economische malaise, waarin men niet in staat\nwas het paar individuele cadeaus te geven, diende de opbrengst van een biedkuku\nals vervanging. Deze gold in \u201cpinari-tijd\u201d dus als een soort gezamenlijk\nhuwelijkscadeau voor het startende gezin, dat met de opbrengst zelf kon bepalen\nwelke meest nodige huishoudelijke artikelen nog zouden worden aangeschaft.\nVooral in de dertiger en veertiger jaren zou de biedkuku dit karakter hebben\ngehad.<\/p>\n\n\n\n

Biedkuku was -voor zover ik heb kunnen nagaan – een zuiver\nCoroniaanse vinding, die nergens anders in Suriname werd gehouden. <\/p>\n\n\n\n

Over dit onderwerp heb ik informatie ingewonnen bij ouderen\nin Suriname met Coroniaanse roots, die wonen in Suriname of in Nederland. Mijn\nnog heldere moeder van 98 is daar \u00e9\u00e9n van.  Daarnaast heb ik ook nog andere Surinaamse ouderen,\ndie niet van Coronie afkomstig zijn gevraagd of ze ooit van het fenomeen biedkuku\nhadden gehoord. Dat bleek niet het geval. \n<\/p>\n\n\n\n

De laatste biedkuku, die een van mijn informatiebronnen zich\nherinnert, was bij het huwelijk van de (voormalige) onderwijzer Franklin\nHusband en Mildred Lieveld, op 8 oktober 1958 te Totness. Dit paar was onlangs\nzestig jaar getrouwd. <\/p>\n\n\n\n

Die huwelijksdag kan ik mij \nals leerling van de St. Antonius lagere school in Coronie wel herinneren,\nmaar was toen bijna 6 jaar oud en pas in de eerste klas. Te jong dus om dit\nonderdeel te begrijpen of het mij te herinneren. De biedkuku was trouwens niet\niets voor kleine kinderen. Ten slotte nog, was er een informante uit Burniside\ndie zich de biedkuku ceremonie bij het huwelijk van haar ouders in 1963 nog kon\nherinneren. Het staat dus vast dat dit fenomeen in de zestiger jaren nog\nplaatsvond in Coronie. <\/p>\n\n\n\n

Koekenbakkers<\/strong><\/p>\n\n\n\n

De koeken\/taarten voor het trouwfeest (fiadoe,\nkaruboyo\/kasababoyo, blockmouth, keksi enz), werden traditioneel in een van de\nbakkerijen die Coronie rijk was gebakken. Bekende bakkerijen van toen (40er\/50er\njaren) waren: Boldewijn te Totness, de bakkerij van mister Gomes Jardin de\nPonte (later overgenomen door zoon Seffie), Saptaw te Friendship, Morris te\nHamilton en ten slotte die van Innocentius Cameron (oom Census) te Bantaskin. De\nessenti\u00eble koekingredienten, zoals eieren en meel, werden deels door familie,\nvrienden en buren, naar vermogen, gratis verstrekt.<\/p>\n\n\n\n

Het koekbakken geschiedde een dag voor het huwelijk door een\naantal bevriende bakkende vrouwen in een van de bakkerijen, met behulp van de huisbakker\nvan de bakkerij. Hij kende zijn oven en wist hoe het vuur op de juiste\ntemperatuur te houden bij het bakken van brood of koek. De vrouwelijke bakkers of\nbakri uma\u2019s kwamen op de bakdag al heel vroeg naar de bakkerij met hun bakpannen,\nprapi\u2019s en dril-tiki\u2019s (grote potten van aardewerk en houten handmixers). <\/p>\n\n\n\n

Het werd dan een mooie gelegenheid voor de vrouwen om\ntijdens het drillen van het beslag met de driltiki in beide handpalmen – al\ndraaiend en roerend – te roddelen, plezier te maken, elkaar op te jutten,\n\u201codo\u2019s te snijden\u201d voor anderen onder het gekweel van \u201ciepiepiep!!\u201d. <\/p>\n\n\n\n

Het bakken duurde vaak een hele dag omdat het op houtvuur\ngeschiedde. Als de koeken gebakken waren, werden de p\u2019kin kuku\u2019s in de\nnamiddag opgehaald in de bakkerij en gebracht naar het huis waar het trouwfeest\nzou worden gehouden. Deze p\u2019kin kuku\u2019s werden onder begeleiding van een\nvolwassen vrouw door kinderen ouder dan 10 jaar met zang en dans over straat\ngebracht naar het adres van het trouwfeest. Deze optocht had veel bekijks omdat\nde kinderen er een show van maakten onder het toeziende oog van de  begeleidster.  Alleen de trowkuku ging niet mee. Dat was a special case<\/em>. Die bleef in de bakkerij\nachter tot de volgende dag.  <\/p>\n\n\n\n

De trowkuku bestond, net zoals bruidstaarten tegenwoordig,\nmeestal uit 3 etages met daarop vlaggetjes. Als slotstuk werd de trowkuku\naangekleed met een rok\/koto. Doordat de trowkuku bestond uit minstens drie\nlagen en spits omhoog toeliep, had die na aankleding met een koto de vorm van\nhet onderlijf van een welgeschapen vrouw. Nu restte nog het ophalen van de aangeklede\ntrow-kuku op de trouwdag zelf en de ceremonie rond de biedkuku kon beginnen.<\/p>\n\n\n\n

Deel 2\/2<\/strong><\/a> verschijnt hier op 13 januari 2019 en beschrijft het ophalen van de trowkuku op de huwelijksdag en de feitelijke gang van zaken tijdens de biedkuku ceremonie. De eerste vraag daarbij is, suma wan pai opo a koto!<\/p>\n\n\n\n

Als u als lezer aanvullingen heeft of anekdoten kent, kunt u deze zenden aan mij via webmaster@coronie.eu<\/a>, en ik zal die aan het verhaal toevoegen voorzover deze toegevoegde waarde hebben.<\/p>\n\n\n\n

Herwin Hooplot                                                <\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Er zijn overal op de wereld allerlei soorten rituelen rondom trouwerijen. Deze rituelen verschillen per cultuur, per land, per regio en soms ook per generatie, vooral omdat in toenemende mate bij niet-westerse volkeren de neiging bestaat westerse rituelen over te nemen, zoals het gooien van het bruidsboeket naar de vol \u2026 Verder Lezen… → <\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"pgc_sgb_lightbox_settings":"","footnotes":""},"categories":[12,9],"tags":[],"class_list":["post-8357","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-historie","category-tori-oso"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/coronie.eu\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8357","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/coronie.eu\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/coronie.eu\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/coronie.eu\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/coronie.eu\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8357"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/coronie.eu\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8357\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9833,"href":"https:\/\/coronie.eu\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8357\/revisions\/9833"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/coronie.eu\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8357"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/coronie.eu\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8357"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/coronie.eu\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8357"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}