{"id":10012,"date":"2026-08-12T03:05:52","date_gmt":"2026-08-12T01:05:52","guid":{"rendered":"https:\/\/coronie.eu\/wordpress\/?p=10012"},"modified":"2026-08-15T23:32:33","modified_gmt":"2026-08-15T21:32:33","slug":"de-coroniezwamp-en-de-waarschuwing-uit-1973-die-nog-altijd-actueel-is","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/coronie.eu\/wordpress\/2026\/08\/de-coroniezwamp-en-de-waarschuwing-uit-1973-die-nog-altijd-actueel-is\/","title":{"rendered":"De Coroniezwamp en de waarschuwing uit 1973 die nog altijd actueel is"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Op 16 december 2012 schreef ik op deze website het artikel \u2018Coroniezwamp, natuurgebied of boorplatform\u2019<\/strong><\/a>. Daarin vroeg ik aandacht voor de impact van de proefboringen door de Paradise Oil Company (POC) in het gebied. Die kritische houding werd mij destijds niet door iedereen in dank afgenomen.<\/p>\n\n\n\n

In datzelfde stuk wees ik erop dat de overheid al in 1974 het voorstel had gekregen om de Coroniezwamp officieel te beschermen. Het ging om een nota van het hoofd van de Dienst \u2019s Lands Bosbeheer. Dit document bevatte voorstellen om het Jachtbesluit 1970 aan te passen en de Coroniezwamp aan te wijzen als natuurreservaat. <\/p>\n\n\n\n

Harold Sijlbing, de toenmalige districtscommissaris van Coronie, was destijds net zo nieuwsgierig naar dit document als ik. Maar omdat overheidsarchieven toen nog niet digitaal en openbaar waren, kon ik er destijds niet aan komen.<\/p>\n\n\n\n

Er gingen jaren voorbij.<\/p>\n\n\n\n

In De Ware Tijd van 24 oktober 2018<\/strong><\/a> las ik dat de Coroniezwamp binnenkort de status van beschermd gebied zou krijgen. Remie Tarnadi, de toenmalige districtscommissaris, gaf aan dat het ministerie van Ruimtelijke Ordening, Grond- en Bosbeheer (ROGB) de daartoe strekkende formaliteiten aan het afronden was. Hij vertelde dat president Desi Bouterse deze mededeling enkele weken eerder had gedaan. Daarna bleef het echter stil en hoorde ik er niets meer over.<\/p>\n\n\n\n

Een half jaar later, op 9 april 2019, ontving ik een e-mail van een juriste van het ministerie van ROGB. Zij vroeg of ik haar het archiefstuk uit mijn artikel uit 2012 kon toesturen. Het ministerie zag dit archiefstuk als een belangrijke bouwsteen om de beschermde status van de Coroniezwamp definitief te regelen. Zij sloot haar mail af met de opmerking dat mijn artikel haar blik op de Coroniezwamp had verbreed.<\/p>\n\n\n\n

Hoewel ik me vereerd voelde, kon ik een ironische glimlach niet onderdrukken: de overheid die een burger vraagt om een overheidsdocument. Tegelijkertijd besefte ik wel hoe bijzonder de situatie was. Ik moest haar helaas teleurstellen; ook ik wist op dat moment nog niet wat er precies in het document stond. Het betrof archiefstuk 2599 uit de Inventaris van het archief van de Gouverneur van Suriname, archiefinventaris 2.10.26<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

Archiefstuk 2599 eindelijk boven water<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Met de digitale mogelijkheden van nu heb ik onlangs een nieuwe poging gewaagd om de inhoud van archiefstuk 2599 te achterhalen. Dit keer lukte het wel. Het document bestaat uit twee delen, waarnaar u kunt linken:<\/p>\n\n\n\n

    \n
  1. Enkele voorstellen tot wijziging van het Jachtbesluit 1970.<\/strong><\/a><\/li>\n\n\n\n
  2. Een pleidooi voor de aanwijzing van de Coroniezwamp als natuurreservaat<\/a>.<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

    De auteur van deze voorstellen is de bekende Nederlandse ecoloog en ornitholoog dr. A.L. Spaans, inmiddels 83 jaar oud. Hij adviseerde destijds om het zwampgebied ten westen van Burnside te bestemmen als natuurreservaat en in samenhang hiermee enkele relevante onderdelen van het Jachtbesluit 1970 te wijzigen. Het is opvallend dat dit exact de locatie is waar de buitenlandse onderneming Pomeroon recentelijk een kokosplantage wilde opzetten.<\/p>\n\n\n\n

    Het advies bevat echter een nog veel belangrijker aspect. Spaans beschrijft namelijk de risico\u2019s van de groeiende rijstteelt in Wageningen voor de lokale fauna \u00e9n voor de Coroniezwamp zelf.<\/p>\n\n\n\n

    Onder het kopje \u2018Mogelijkheid van verontreiniging van het Coroniezwamp door chemische bestrijdingsmiddelen\u2019 schrijft hij onder meer:<\/p>\n\n\n\n

    “Het Coroniezwamp is tot op heden niet verontreinigd geweest met chemische bestrijdingsmiddelen die door de Stichting Machinale Landbouw boven de rijstpolder van Wageningen vanuit kleine vliegtuigen worden verstoven. <\/p>\n\n\n\n

    Het gebruikte irrigatiewater is tot nu toe namelijk altijd afgevoerd naar de Nickerie-rivier. In de loop der jaren is de oppervlakte van de rijstpolder echter voortdurend in omvang toegenomen. Daardoor is de capaciteit van de drie bestaande pompen aan de Nickerie-rivier onvoldoende geworden en is een vierde pomp nabij de Hertenrits aan deze pompen toegevoegd. Deze pomp zal voortaan een deel van het gebruikte irrigatiewater vanuit het afvoerkanaal in het irrigatiekanaal terugpompen om een tekort aan irrigatiewater op te vangen. In de grote regentijd is er echter voldoende irrigatiewater voorhanden. Het ligt in de bedoeling dan een deel van het gebruikte irrigatiewater via dezelfde pomp in het Coroniezwamp te pompen. Volgens de gegevens van de Waterloopkundige Dienst zal dit water niet vlot naar zee afvloeien maar in het zwamp stagneren (mond. med. Ir. R.J. Sevenhuysen). Hierdoor bestaat de mogelijkheid dat het Coroniezwamp wordt verontreinigd met bestrijdingsmiddelen die in de Wageningen-polder worden gebruikt (…).\u201d<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n

    De vraag die bovenstaande vet gecursiveerde passage oproept, is of de door Spaans beschreven waterhuishoudkundige situatie mogelijk verband houdt met het jaarlijks vollopen van de Coroniezwamp in de grote regentijd en de daarmee gepaard gaande dijkdoorbraken op verschillende plekken in Coronie. <\/p>\n\n\n\n

    Daarmee is overigens niet gezegd dat hiermee de oorzaak van de huidige overstromingen is vastgesteld. Daarvoor is onafhankelijk en deskundig onderzoek noodzakelijk. Wel is het opmerkelijk dat een ecoloog ruim vijftig jaar geleden al waarschuwde voor een situatie waarbij water vanuit de Wageningen-polders in de Coroniezwamp terecht zou kunnen komen en daar zou kunnen stagneren en zelfs verontreiniging van het zwampwater zou kunnen veroorzaken.<\/p>\n\n\n\n

    De doorsnee-Coroniaan weet doorgaans niet wat er in het achterland, met name in het grensgebied met Wageningen, gebeurt. In gesprekken die ik in het verleden heb gevoerd, heb ik van o,a, landbouwer Alex Feller informatie verkregen over de situatie in dit gebied. Zijn ervaringen sluiten op onderdelen aan bij de vragen die het document van Spaans opnieuw oproept. Juist daarom lijkt het mij van belang dat dergelijke lokale ervaringen worden meegenomen in onafhankelijk onderzoek.<\/p>\n\n\n\n

    Volgens een uitgebreid ooggetuigenverslag van journalist Frank Westerman in NRC Handelsblad van 1 augustus 2025 wordt er nog volop rijst geteeld in de Wageningen-polders. De laatste werknemers hebben uit de failliete boedel van de Stichting Machinale Landbouw een kavel van 24 hectare gekregen. De meesten van hen verpachten hun grond aan een handvol rijstmagnaten uit Nieuw-Nickerie, die nog onverminderd een beroep doen op de vliegtuigjes van de Surinam Sky Farmers,<\/em> zo schrijft hij.<\/p>\n\n\n\n

    Zelf neem ik aan dat deze rijstmagnaten daarnaast ook hun eigen rijstarealen in Wageningen hebben, hetgeen een cumulerend effect heeft op de omvang van de eventuele verontreiniging, maar ook dat moet onderwerp van wetenschappelijk onderzoek zijn.<\/p>\n\n\n\n

    Ik pleit er daarom voor dat er onafhankelijk en deskundig onderzoek komt om na te gaan in hoeverre de bevindingen van Spaans nog steeds van toepassing zijn op dit gebied. Daarbij zou specifiek moeten worden onderzocht of in de grote regentijd nog steeds vanuit Wageningen irrigatiewater in de Coroniezwamp wordt gepompt en, zo ja, wat daarvan de gevolgen zijn voor de waterhuishouding van het zwampgebied en de afvoer naar zee, met name in de grote regentijd.<\/p>\n\n\n\n

    Ook moet worden onderzocht of er daadwerkelijk een verband bestaat tussen deze waterstromen en de jaarlijks terugkerende overstromingen in Coronie. Hierbij hoort een aanpalend onderzoek naar de aanwezigheid van bestrijdingsmiddelen in het zwampwater. Dit kan inzicht geven in de vraag of landbouwchemicali\u00ebn vanuit de Wageningen-polders in het zwampgebied terechtkomen en welke gevolgen dat eventueel heeft voor vissen, mens en dier. Dat onderzoek is des te relevanter omdat het zwampgebied voor verschillende vormen van lokaal gebruik van betekenis is.<\/p>\n\n\n\n

    Spaans sluit zijn pleidooi af met het volgende: \u201cVoorkomen dient te worden dat het Coroniezwamp wordt belast met persistente bestrijdingsmiddelen die een schadelijke invloed op het biologisch milieu, in het bijzonder de visetende watervogels, zouden kunnen hebben.\u201d<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Zijn waarschuwing uit 1973 is na ruim vijftig jaar nog net zo actueel als toen. De strijd om het gebied een beschermde status toe te kennen, is nog steeds niet gestreden.<\/p>\n\n\n\n

    Je kunt een gebied niet bestempelen als een uniek natuurgebied dat bescherming verdient en het tegelijkertijd blootstellen aan chemicali\u00ebn die diezelfde natuur kunnen aantasten. Ik denk dat dit het dilemma is waarvoor opeenvolgende regeringen zich gesteld zien, wat zich vertaalt in besluiteloosheid en het laten voortbestaan van het probleem.<\/p>\n\n\n\n

    Een waarschuwing van meer dan vijftig jaar geleden<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Toen Spaans in 1973 zijn beide nota\u2019s schreef, bevond Suriname zich in een andere politieke en economische context. Zijn aanbevelingen raakten echter direct aan de belangen van de rijstsector in Wageningen en Nickerie. Daardoor rijst de vraag in hoeverre zijn voorstellen destijds een eerlijke kans hebben gekregen om te worden besproken en uitgevoerd. Drie jaar veldonderzoek door Spaans resulteerde in een onderbouwde waarschuwing, maar meer dan vijftig jaar later is nog steeds niet duidelijk in hoeverre met zijn bevindingen rekening is gehouden. <\/p>\n\n\n\n

    Ik vraag me daarom af of de voorstellen van Spaans destijds \u00fcberhaupt openbaar zijn gemaakt of serieus zijn besproken in de ministerraad, of dat het dossier in de bureaulade van de gouverneur verdween, die destijds het ceremonieel hoofd van de regering was. Dat is pijnlijk, aangezien er drie jaar aan grondig veldonderzoek van Spaans aan voorafging.<\/p>\n\n\n\n

    Opvallend is dat de vraagstukken die Spaans toen aan de orde stelde, vandaag nog steeds actueel zijn. De bescherming van de Coroniezwamp blijft onvoltooid, terwijl er tegelijkertijd discussies blijven bestaan over economische activiteiten in en rond het gebied. Daarmee blijft het spanningsveld tussen natuurbehoud en economische ontwikkeling bestaan.<\/p>\n\n\n\n

    Consolidatie als natuurreservaat<\/strong> <\/p>\n\n\n\n

    De Coroniezwamp behoort tot de meest bijzondere natuurgebieden van Suriname. Juist daarom verdient het gebied een duurzame en ondubbelzinnige beschermde status. De recente discussies over de inrichting en het toekomstig gebruik van delen van het gebied onderstrepen hoe belangrijk het is om duidelijke keuzes te maken voor behoud en bescherming. Daarnaast verdient de waarschuwing van Spaans opnieuw serieuze aandacht. Onafhankelijk onderzoek zou moeten uitwijzen of de door hem beschreven waterhuishoudkundige en milieuproblemen nog steeds een rol spelen. Ook onderzoek naar de aanwezigheid van bestrijdingsmiddelen in het zwampwater kan bijdragen aan een beter begrip van de waterhuishouding, de oorzaken van de terugkerende overstromingen en mogelijke risico\u2019s voor mens, dier en natuur.<\/p>\n\n\n\n

    Meer dan een halve eeuw geleden waarschuwde Spaans dat voorkomen moest worden dat de Coroniezwamp werd belast met schadelijke bestrijdingsmiddelen. Die waarschuwing verdient het om niet langer slechts als een archiefstuk te worden beschouwd, maar als een actuele oproep tot nader onderzoek en actie. De beste manier om recht te doen aan zijn werk is door het gebied definitief veilig te stellen en de openstaande vragen met onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek te beantwoorden.<\/p>\n\n\n\n

    Herwin Hooplot<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Op 16 december 2012 schreef ik op deze website het artikel \u2018Coroniezwamp, natuurgebied of boorplatform\u2019. Daarin vroeg ik aandacht voor de impact van de proefboringen door de Paradise Oil Company (POC) in het gebied. Die kritische houding werd mij destijds niet door iedereen in dank afgenomen. In datzelfde stuk wees \u2026 Verder Lezen… → <\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"pgc_sgb_lightbox_settings":"","footnotes":""},"categories":[33],"tags":[],"class_list":["post-10012","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artikel-herwin-hooplot"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/coronie.eu\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10012","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/coronie.eu\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/coronie.eu\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/coronie.eu\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/coronie.eu\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10012"}],"version-history":[{"count":28,"href":"https:\/\/coronie.eu\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10012\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10044,"href":"https:\/\/coronie.eu\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10012\/revisions\/10044"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/coronie.eu\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10012"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/coronie.eu\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10012"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/coronie.eu\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10012"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}