De sluipmoord op Coronie onder het mom van duurzame ontwikkeling

Ingang Zwamp Burnside

Samenvatting (p’kin moni)

Ik heb er bewust voor gekozen dit (extra lange) artikel te starten met een (extra lange) samenvatting, zodat u hopelijk meteen de kern van de zaak begrijpt en deze uw aandacht blijft vasthouden. Mi broko brok’en p’kinso ini p’kin moni. Het onderwerp is verschrikkelijk belangrijk, in het bijzonder voor Coronie. Let in dit artikel vooral op het onderdeel: Coronie en de koolstofkredieten, met nadruk op de paragrafen: De toekomst van de Coroniezwamp en Duurzame ontwikkeling.

De VHP-regering staat namelijk – zonder dat hiervoor een wettelijke basis bestaat – een Canadese onderneming genaamd Klimat X Inc. en haar Guyanese dochteronderneming Pomeroon Ltd (Pomeroon Suriname NV) toe, carbon credits te ontwikkelen in Coronie en daartoe de waterstand in de Coroniezwamp volledig naar hun hand te zetten met behulp van moderne technologieën (moderne gemalen/waterpompen). Dit geschiedt onder valse voorwendsels als: duurzame ontwikkeling voor Coronianen en klimaatbeheersing. Pomeroon zal een kokosplantage van 5.000 hectare starten op Burnside, precies aan de grens met het district Nickerie. Deze Naamloze Vennootschap (NV) is een 100% privéonderneming, waarvan de staat Suriname geen aandelen in bezit heeft, maar VHP-prominenten en/of aan hen gelieerden vast wel.

De gang van zaken rond dit project is allesbehalve transparant en is in het duister bekokstoofd. De Coronianen kregen deze ontwikkeling van de ene dag op de andere rauw op hun dak.  De overheidsinvloed in dit gebied, Burnside, is gereduceerd tot nul-komma-nul. Dit geldt ook voor het zwampwaterbeheer in dat gebied. De winst voor Coronie is nul-komma-nul! Integendeel wordt hiermee de totale vernietiging van Coronie ingezet.

Coronie is niet alleen een land- en tuinbouwdistrict, maar ook een veeteelt- en visserijdistrict. Coronie is sinds mensenheugenis afhankelijk van het water uit de Coroniezwamp.  Zonder water uit de zwamp kan in het district geen land- of tuinbouw plaatsvinden, omdat het weinig regent aan de kust, maar dagelijks wel volop in de zwamp. De Coroniezwamp is dus een regenmaker. Het zorgt voor bevoorrading van zoetwater aan de aangelegde plantages en het omliggend gebied. Het is ook onontbeerlijk voor de kraamkamerfunctie van de brakwaterzwampen en voor de mangroveopstanden die de visserijsector in stand houden.

Wanneer deze ontwikkeling, waarbij het beheer van het zwampwater de facto uit handen wordt gegeven aan een buitenlandse onderneming, waarvan de belangen diametraal staan tegenover de belangen van de gehele Coroniaanse bevolking, zal dit de doodsklok inluiden over het district.

Voor het welslagen van de op Burnside geprojecteerde kokosplantage is namelijk adequaat beheer van het water uit de gehele zwamp onontbeerlijk. Dit water is immers nodig voor bevloeiing en drainage van de kolossale kokosplantage van 5.000 hectare. Wanneer dit zwampwater onder controle zal komen van de moderne technologieën van Pomeroon (gemalen/waterpompen), zal de gehele Coroniaanse bevolking de gevolgen van deze de facto privatisering van het waterbeheer van het gehele district, heel hard gaan voelen.

Nu al is het voor kleine ondernemers in Coronie moeilijk te beschikken over voldoende zoetwater voor de land-en tuinbouw, als gevolg van een grandioos falende overheid, laat staan wanneer Pomeroon als alleenheerser over het zwampwater in Coronie moderne technologieën zal inzetten. Dit zal ongetwijfeld de doodsteek betekenen voor talloze kleine ondernemers, omdat ze niet langer vrij over het zwampwater zullen kunnen beschikken. 

Deze kleine ondernemers zullen daarna noodgedwongen loonslaaf worden van kokosmonopolist Pomeroon, omdat hun eigen kokosbomen door watergebrek verder zullen wegkwijnen. Deze teloorgang zal ook het aanzien van het gehele district, als “Palmentuin van Suriname” treffen.

Het valt niet mee om een leek volledige inzicht te geven in dit tamelijk nieuw en moeilijk onderwerp.  Dat is dan ook de reden waarom (hieronder) een kleine introductie in Carbon Credits nodig is. Dit verklaart tevens de uitzonderlijke lengte van dit artikel.

In dagblad De Ware Tijd van zaterdag 11 november jl. verscheen een zeer lezenswaardig artikel over het onderwerp getiteld  Verhandelen carbon credits geen politieke rekensom maar keiharde business

De internationale handel in Koolstofkredieten (Carbon Credits)

De Ozonlaag wordt aangetast door uitstoot van broeikasgassen, waardoor planeet Aarde steeds verder opwarmt en op termijn onleefbaar zou kunnen worden. Maar door op wereldschaal evenwicht in onze natuur te bewaren kan de aarde toch leefbaar blijven, zonder de groei van de wereldeconomie te belemmeren. 

De belangrijkste (vervuilende) broeikasgassen die in de atmosfeer terechtkomen zijn:

  • Waterdamp (H2O)
  • Kooldioxide (CO2) ofwel Koolstofdioxide, Carbon
  • Methaan (CH4)
  • Distikstofoxide (N2O)
  • Gefluoreerde broeikasgassen (CFK, HCFK, HFK, PFK, CF6)

Het motto is: de vervuiler betaalt. Bedrijven die het milieu vervuilen kunnen daarom niet opereren zonder een milieuvergunning. In zo’n milieuvergunning staat per bedrijf onder andere de maximaal toegestane hoeveelheid aan uitstoot van broeikasgassen, en wat de sancties zijn bij overtreding.

Als zo’n bedrijf het vergunde maximum overschrijdt moet het een hoge boete betalen of kan het bedrijf door de overheid uiteindelijk, als ultimum remedium, worden gesloten.

Het broeikaseffect is een wereldwijd atmosferisch mechanisme. En aangezien vervuilende stoffen door de hele atmosfeer worden verspreid, maakt het dan ook niet veel uit waar ze zijn ontstaan (bijvoorbeeld in Amsterdam) of waar ze worden verminderd (bijvoorbeeld in Coronie). De voordelen voor het klimaat zijn hetzelfde. Vervuiling in Amsterdam kan dus worden gecompenseerd met een vermindering in Coronie, in de vorm van het vermeerderen van het mangrovebos.

Maar het is uiteraard onrechtvaardig dat arme landen die niet debet zijn aan de hoge mate van uitstoot van al die broeikasgassen, zonder tegenprestatie eraan moeten meewerken de uitstoot van deze gassen op te vangen of te verminderen. 

Wanneer je dus milieubescherming als een allesomvattend geheel beschouwt (er is immers maar één ozonlaag en maar één aarde), dan is bescherming per land niet zinvol. Uitsluitend een wereldomvattende aanpak met bindende afspraken kan vruchten afwerpen. In dit verband verwijs ik naar de Overeenkomst van Parijs.

De Overeenkomst van Parijs is een juridisch bindend internationaal verdrag over klimaatverandering. Het werd op 12 december 2015 door 196 landen aangenomen op de VN-conferentie over klimaatverandering (COP21) in Parijs, Frankrijk. Het trad in werking op 4 november 2016.

Het overkoepelende doel is om “de stijging van de gemiddelde temperatuur op aarde onder controle te houden”. Dit kan alleen door het verminderen van de uitstoot van broeikasgassen en het planten van meer bomen. Suriname heeft dit verdrag medeondertekend.

In de Overeenkomst van Parijs staat dat landen de uitstoot van broeikasgassen kunnen verkleinen in de vorm van kredieten (geldwaardepapieren) die bekend staan als ‘internationaal overdraagbare mitigatieresultaten’ of ITMO’s. De gangbare naam voor deze kredieten is carbon credits ofwel koolstofkredieten. Daarnaast wordt ook gesproken over CO2, als bedoeld wordt carbon of koolstofdioxide. Ik zal alle drie namen door elkaar gebruiken omdat zij alle drie dezelfde betekenis hebben. Hetzelfde geldt voor carbon credits en koolstofkredieten.

De algemene omschrijving van een carbon credit is: een koolstofkrediet dat gekocht of verkocht kan worden door bedrijven, organisaties en individuen wanneer ze meer of minder CO2 (Koolstofdioxide) uitstoten dan wettelijk toegestaan is. Dit krediet is als het ware een verhandelbare eenheid om CO2-uitstoot te compenseren. Deze koolstofkredieten kunnen aan andere landen of bedrijven worden verkocht om ze voor hun eigen doelstellingen te gebruiken.

U ziet dat niet alleen landen, maar ook bedrijven, organisaties en individuele personen zich kunnen bezighouden met de koop en verkoop van carbon credits.

Carbon credits worden verkregen via een aantal projecten en duurzame oplossingen, die allemaal uitstoot van broeikasgassen verminderen, vermijden, vernietigen of opvangen. Dit kan gaan van herbebossingsprojecten en zelfs tot aan het rechtstreeks afvangen van koolstof.

Het planten van mangrove is een belangrijk instrument om broeikasgassen af te vangen/ te absorberen. Je zou dus een deel van de overmatige uitstoot in Europa, de VS of Canada enz. kunnen compenseren in een land als Suriname, bijvoorbeeld door meer bomen/bos te planten.

Carbon credits bieden bedrijven in industrielanden de mogelijkheid hun productie in het land van vestiging uit te breiden in plaats van hun bedrijf te verplaatsen naar een land als Suriname, met minder strenge milieuregels.  Ze zijn dus bereid veel geld neer te tellen voor carbon credits als compensatie, om hun eigen productie te handhaven of te vergroten.

Voor dit artikel zijn van belang de credits die betrekking hebben op koolstofdioxide die (opnieuw) uit de atmosfeer wordt gehaald door het ontwikkelen van een koolstofput.

Een koolstofput is volgens het klimaatwoordenboek van UNICEF: een reservoir waarin broeikasgassen worden opgeslagen. Koolstofputten kunnen natuurlijk ontstaan zijn of het gevolg zijn van menselijke activiteiten in terrestrische en mariene ecosystemen. Oceanen en bossen zijn voorbeelden van natuurlijke koolstofputten, terwijl koolstofputten die ontstaan zijn door menselijke activiteiten, samenhangen met processen zoals herbebossing.

Een voorbeeld van een natuurlijk ontstane koolstofput is de Coroniezwamp. Onder het 2-4 meter dikke pegasselaag liggen broeikasgassen opgeslagen. Het is daarom ontzettend belangrijk dit gebied niet te verstoren. Een relevant voorbeeld van hoe een koolstofput kan ontstaan door menselijk handelen is het vrijwillig op grote schaal planten van mangrove aan de kust van Coronie en Commewijne. Deze putten absorberen koolstofdioxide die wereldwijd het milieu vervuilen.

Het ontwikkelen van mangrove koolstofputten in deze twee districten heeft minstens drie in het oog springende voordelen, namelijk dat het planten van mangrove bijdraagt aan kustbescherming, dit bevorderlijk is voor de visstand, en carbon credits/koolstofkredieten oplevert die op de internationale markt kunnen worden verhandeld.   Uit recente onderzoeken is gebleken dat mangroves per 5.000 m2 tot wel tien keer meer koolstof kunnen opslaan/absorberen dan een gemiddeld landbos. Het gevolg hiervan is 5.000 m2 mangrove 10 keer meer carbon credits/koolstofkredieten oplevert dan 5.000m2 bebost land. Bron: Apple

Dit lokt buitenlandse ondernemingen naar landen als Suriname om koolstofputten te ontwikkelen en de koolstofkredieten die dit oplevert op de wereldmarkt te verhandelen. Klimat X/Pomeroon, dat nu in Coronie aanwezig is zo een soort bedrijf. Maar worden de Coronianen er beter van?

Uit een ander recent onderzoek van een onderzoeksteam van de Universiteit van Utrecht blijkt dat in oceanen en bossen wereldwijd het meeste CO2 ligt opgeslagen, gevolgd door moeraslanden. “Wanneer we kijken naar de hoeveelheid opgeslagen CO2 die per vierkante meter wordt vastgelegd, blijkt dat moeraslanden zo’n vijf keer meer CO2 opslaan dan bossen en wel 500 keer meer dan oceanen,” aldus eerste auteur Ralph Temmink, ecoloog en universitair docent bij de Universiteit Utrecht. “Hoog- en laagvenen, kwelders, mangrovebossen en zeegrasvelden zijn dus ‘hotspots’ van CO2-opslag.”

Het onderzoeksteam geeft verder aan: Hoewel moeraslanden essentieel zijn in de strijd tegen klimaatverandering, gaat er wereldwijd 1% per jaar van deze ecosystemen verloren door menselijk ingrijpen. Door ontginning en vervuiling worden de landschapsvormende processen verbroken. Hierdoor komen enorme hoeveelheden CO2 vrij uit de moerasbodems. Dit is in totaal zo’n 5% van onze wereldwijde jaarlijkse CO2-uitstoot.

In Coronie willen de cultuurbarbaren van de VHP, hun buitenlandse handlangers en Coroniaanse Redi Musus op Burnside bos- en moerasgebied nodeloos vernietigen en vervangen door kokosplantages. Het kan een heel gevaarlijke onderneming worden de onder de pegasselaag van 2-4 m. opgeslagen broeikasgassen te verstoren.

Zoals ik eerder heb aangegeven staat in de Overeenkomst van Parijs, dat koolstofkredieten kunnen worden verkocht aan andere landen of aan bedrijven, die deze koolstofkredieten voor hun eigen doelstellingen mogen gebruiken. Bijvoorbeeld verkoop aan bedrijven in rijke industrielanden of aan die landen zelf.  De handel in koolstofkredieten is daarom dan ook een booming business van miljarden. Suriname bestaat voor 93% uit bosland en is geclassificeerd als een koolstof negatief land, omdat zijn regenwouden meer emissies (broeikasgassen) absorberen dan het land uitstoot.

In het dagblad De West van 28 juli 2023 omschrijft Rudolf Elias, oud-algemeen directeur van Staatsolie, ‘Carbon credits’ (koolstofkredieten) als relatief easy money. “Het enige wat je als land moet doen, is een professional inhuren die vijf Surinamers gaat leren hoe je volgens de VN-richtlijnen onze carbon credits geaccrediteerd krijgt”; zo vertelt Elias aan de krant.

President Santokhi gaf op 29 september jl., tijdens zijn jaarrede in De Nationale Assemblee aan dat Suriname zich momenteel bevindt in een bevoorrechte positie op de wereldmarkt door de overvloed aan koolstofkredieten, een veelbelovend nieuw handelsproduct. De koolstofkredieten van Suriname over de periode 2015 – 2021 zijn volgens Santokhi, dankzij de inzet van lokale experts, onlangs geregistreerd in het registratiesysteem van de United Nations Framework Convention on Climate Change (UNFCCC).

Marciano Dasai, de Surinaamse minister van Ruimtelijke Ordening en Milieu, vertelde op 10 oktober 2023 aan persbureau Reuters dat Suriname probeert het eerste land op de wereld te zijn dat zijn koolstofkredieten verkoopt in het kader van een nieuwe regeling van de Overeenkomst van Parijs. Volgens Reuters heeft Suriname een prijs van USD 30 dollar per krediet vastgesteld in een poging USD144 miljoen dollar op te halen. De verkoop zou de broodnodige middelen opleveren om de ontbossing te helpen bestrijden in een land dat voor 93% bedekt is met bossen.

Inmiddels zijn de carbon credits van Suriname geaccrediteerd. Maar is de regering bevoegd deze te verkopen?  Er zijn nog veel vragen hierover die beantwoord moeten worden.  Zie ingezonden stuk van Conservation International Suriname e.a.  in KEYNEWS van 23 oktober 2023.  Daarin wordt onder meer de volgende vraag opgeworpen en door Conservation ook meteen beantwoord.

Is er een juridische grondslag voor de verkoop van koolstofkredieten vanuit Suriname?

Nee, is het antwoord! Er is geen wet in Suriname die de handel in koolstofkredieten mogelijk maakt. Er is wel een ontwerpwet Duurzaam Natuurbeheer in behandeling bij De Nationale Assemblee; de inhoudelijke discussies over de wet zijn echter nog niet begonnen. In deze ontwerpwet wordt opgeslagen koolstof erkend als een hulpbron. Door die erkenning wordt de handel in de koolstofkredieten, die gebaseerd zijn op opgeslagen koolstofvoorraden, eindelijk mogelijk. De aanvullende regels van de handel moeten daartoe nog wel verder geregeld worden. Dit zijn zaken zoals: Van wie is de voorraad opgeslagen koolstof? Wie mag koolstofkredieten verhandelen? Namens wie mag men koolstofkredieten verhandelen: namens de Surinaamse bevolking als geheel, in privé, als gemeenschap? Op dit moment zijn juridische experts het niet eens over wie de eigenaren zijn van de koolstofvoorraden in Suriname. Komen deze bijvoorbeeld automatisch de staat toe?

Bovenstaande bevindingen van Conservation International Suriname roepen bij mij de volgende vragen op:

  1. Is de regering bevoegd zonder wettelijke grondslag een internationale overeenkomst aan te gaan ter zake van het ontwikkelen van carbon credits (bijvoorbeeld in Coronie), wanneer vooraf reeds duidelijk is, dat hierdoor de belangen van de gemeenschap, individuele personen of van het milieu kunnen worden geschaad? Dat lijkt mij onmogelijk, omdat de beoogde wettelijke regelingen juist bedoeld zijn om vooraf de spelregels vast te leggen, evenals de rechten en plichten van justitiabelen. Toch deed de regering dit, ten laste van Coronie.
  • Kan een buitenlandse wederpartij zonder die wettelijke regeling toch een aanvang maken met de uitvoering van de overeenkomst, waarbij de belangen van de gemeenschap, individuele personen of van het milieu onomkeerbaar kunnen worden geschaad?  Ook dit lijkt mij onmogelijk, zolang de desbetreffende wettelijke regelingen niet zijn vastgesteld en in werking zijn getreden. Toch is deze regering een overeenkomst aangegaan met een buitenlandse onderneming, Pomeroon NV/Klimat X, waarmee de totale ontmanteling van Coronie als leefbaar district wordt ingeluid.  
  • Is Pomeroon NV/Klimat X zonder enig wettelijke grondslag bevoegd, om in Suriname (Coronie) ontwikkelde carbon credits aan te bieden op internationale vrijwillige koolstofmarkten? Ook dit lijkt mij ondenkbaar (zie Conservation International Suriname).

De volksvertegenwoordigers van Coronie in DNA zitten als sufferds erbij en kijken ernaar!

Coronie en de ontwikkeling van koolstofkredieten

Moeder en dochter Klimat X Inc. en Pomeroon Ltd.

Klimat X Developments Inc. is een puur commerciële onderneming gevestigd in Vancouver, Canada, die zich bezighoudt met de ontwikkeling van gevalideerde en geverifieerde koolstofkredieten uit de bebossing en herbebossing van gedegradeerde landgebieden en mariene ecosystemen, waaronder mangroven, voor verkoop op internationale vrijwillige koolstofmarkten.  Het gaat hier dus in de eerste plaats om de ontwikkeling en verkoop van koolstofkredieten, al het andere, zoals het aanbrengen van mangrove en de kokoscultuur, vormen domweg het instrumentarium, de middelen van Klimat X, om haar hoofddoel te bereiken: het ontwikkelen van koolstofkredieten en deze te koop aanbieden op internationale vrijwillige koolstofmarkten. Niets meer en niets minder!  Het is inmiddels een keiharde miljarden business. Op zaterdag 11 november 2023, verscheen er een lezenswaardig artikel hierover in De Ware Tijd getiteld: Verhandelen carbon credit geen politieke rekensom, maar keiharde business.

Op 25 April 2023 gaf Klimat X vanuit Canada een persbericht uit, waarin staat dat het bedrijf verheugd is aan te kondigen dat het een bindende overeenkomst heeft getekend met de nationale regering van Suriname om mangrovekoolstofkredieten en agroforestry-projecten (boslandbouw) te ontwikkelen. Aan het eind van het vorige hoofdstuk heb ik de vraag opgeworpen of de overheid hiertoe bevoegd was. Het antwoord was ontkennend.

Op 27 september jl. 2023, maakte Klimat X bekend dat zij blijft werken aan het verzamelen en analyseren van gegevens voor mangrovebeschermings- en herstelactiviteiten in zowel Coronie als Commewijne, die meer dan 30.000 acres (12.000 hectares) beslaan.

Klimat X en dochter Pomeroon gaan zich in Coronie dus bezighouden met agroforestry (boslandbouw) en op termijn met de vermeerdering van mangroven en de hieruit verkregen carbon credits verhandelen op de internationale vrijwillige koolstofmarkten.

Zoals eerder aangegeven is uit recente onderzoeken gebleken dat mangroves per 5.000 m2 tot wel tien keer meer koolstof kunnen opslaan/absorberen dan een gemiddeld landbos, en dat uit een recent onderzoek van een onderzoeksteam van de Universiteit van Utrecht blijkt dat in oceanen en bossen wereldwijd het meeste CO2 ligt opgeslagen, gevolgd door moeraslanden (bijvoorbeeld de Coroniezwamp). Ook is vastgesteld dat moeraslanden essentieel zijn in de strijd tegen klimaatverandering.

Ai Mi Gado! Maar wat is dan de toegevoegde waarde van de kokosbomen als koolstofput in het bos- en moerasgebied te Burnside? Volgens een geraadpleegde deskundige heeft de Coroniezwamp een laag pegasse (bagassi) die 2-4 meter dik is en in stand gehouden moet worden (opslagput carbon). De kwetsbaarheid hiervan is volgens de deskundige erg groot. Interference hierin door middel van bosbranden kan leiden tot verlies van (opgeslagen) carbon.

Maar zoals vaker elders in de wereld het geval schijnt te zijn, wordt ook op Burnside een gebied dat niet als gedegradeerd landgebied kan worden omschreven (maar dat is wél een vereiste) ontbost en moerasgebied ontgonnen onder het mom van het brengen van duurzame ontwikkeling. Duurzame ontwikkeling: hoe en voor wie? In ieder geval niet voor de Coroniaanse gemeenschap! Ook de winst voor het milieu is nul-komma-nul. Sterker nog, de activiteiten van Klimat X en Pomeroon luiden de vernietiging van een eeuwenoud ecosysteem in, waar de gehele bevolking van Coronie van afhankelijk is.

Witwas/Groenwas

Er komen inmiddels geluiden naar buiten dat koolstofkredieten ook worden ingezet voor witwaspraktijken. Gesproken wordt over greenwash (groenwas). Bijvoorbeeld, uit een onderzoek van het gerenommeerde onafhankelijke Amerikaanse hightech informatiebedrijf Bloomberg, dat zich bezighoudt met het oplossen van mondiale problemen.

Volgens Bloomberg, blijkt dat veel ondernemingen die zich zogenaamd bekommeren om het milieu gewoon witwasbedrijven zijn. Ze vervangen beplanting waar dat helemaal niet nodig is, terwijl het moet gaan om gebieden waar de natuur gedoemd is te verdwijnen. Bedoeld wordt: gedegradeerde landgebieden. Op de locatie Burnside (Coronie) is daar geen sprake van. Integendeel moet dat hoogst kwetsbare gebied met rust gelaten worden. Wat de zaak erger maakt is dat de beoogde ontwikkeling in geen enkel opzicht de belangen van de Coronianen dient, integendeel de vernietiging van Coronie inluidt. Dat het kokosareaal moet worden gerehabiliteerd staat buiten kijf. Maar de wijze waarop past niet in de verborgen agenda van de VHP-regering om Coronie te reduceren tot een gehucht.

De gemeenschap niet betrokken bij de voorbereiding

Klimat X/Pomeroon gaat de komende tijd 65.000 kokosbomen planten op een te ontwikkelen kokosplantage op Burnside, Coronie. Eerst zal 1.000 hectare in cultuur worden gebracht. Dit zal later worden uitgebreid naar 5.000 hectare. Omdat ik meer wilde weten over dit bedrijf heb ik zijn website bezocht.

Het bedrijf blijkt te zijn gevestigd aan de Pomeroonriver in de regio Pomeroon-Supenaam in Guyana. Volgens Google heeft de regio een oppervlakte van 6.195 km2.  Het kokosteeltbedrijf wordt daar uitgeoefend op 700 acres (280 hectare) en heeft 50 werknemers. Die 280 hectare is niets vergeleken met de 5.000 hectare die deze VHP-regering opzettelijk en doelbewust van ons klein Coronie uiteindelijk wil afpakken.

Bij 50 man personeel moet men ook denken aan kantoorpersoneel en technici. Als je deze cijfers projecteert op Coronie, dan merk je dat de werkgelegenheid hoofdzakelijk ongeschoold werk zal betreffen en voor een te verwaarlozen aantal Coronianen.

Volgens Neil Passmore, CEO van Pomeroon, is een bijkomstig doel van de onderneming: gemeenschapsprojecten, werkgelegenheid én betrokkenheid te creëren. Pomeroon richt zich daarbij, volgens hem, op 4-C-filosofie: Coconut, Community, Carbon en Collaboration.

Dat het bedrijf zich richt op Coconut en Carbon, wil ik best geloven, maar dat het zich ook richt op Community en Collaboration is schaamteloze onzin.   Er is tot op heden geen contact geweest met de gemeenschap. Ze zullen zich best wel realiseren dat ze immoreel bezig zijn, maar hun doel schijnt alle middelen te heiligen en de VHP-regering is behulpzaam daarbij.

De regering heeft de Coroniaanse gemeenschap niet verteld wat de gevolgen zullen zijn voor de kleine kokosboeren, wanneer een kokosmonopolist als Pomeroon met zijn geavanceerde technieken de boel zal overnemen.  Evenmin is er gesproken met de gemeenschap over alternatieven, nadat Pomeroon haar monopolie zal hebben gevestigd op de kokoscultuur, en welke incentives beschikbaar zullen worden gesteld om die alternatieven te cultiveren.

Geen enkel serieus bedrijf zal ergens zo’n grootschalig bedrijf opstarten zonder vooraf te hebben onderzocht of het zal kunnen beschikken over het vereiste aantal arbeiders om het werk te doen, tenzij het bedrijf een verborgen agenda heeft, waarin al is voorzien in de benodigde menskracht.

In de digitale krant Starnieuws van 13 oktober jl. (2023) verscheen van de hand van mevrouw G. Monkou, namens een groep van Coroniaanse ondernemers een ingezonden stuk, dat ging over Pomeroon.   

Mevrouw Monkou stelde onder andere, dat een deel van het Coroniaans ondernemerschapsveld onaangenaam verrast was met de aankondiging van president Santokhi dat een buitenlands bedrijf met de teelt van kokos zal aanvangen in het district Coronie. Volgens haar ontbreekt een breed draagvlak voor deze ontwikkeling.

De dc van Coronie, Winter, stelt in een reactie hierop in diezelfde krant d.d. 16 oktober jl. (2023): In een werkbespreking op het Kabinet van de President met diverse stakeholders, waaronder het ministerie van LVV, landbouwboeren van ressort Welgelegen, adviseurs en de districtscommissaris is breedvoerig gesproken over het binnenhalen van investeerders.

Dat vind ik heel erg vreemd! De kokosplantage is geprojecteerd aan het andere eind van Coronie, Burnside. En met de mensen daar is niet gesproken over de kokosplantage of over mangrove. Trouwens het is niet een zaak van een deel van de Coroniaanse gemeenschap, maar een zaak die heel Coronie aangaat. Dus niet slechts enkele boeren aan de andere kant van Coronie, ressort Welgelegen.

In reactie op de stelling van mevrouw G. Monkou “dat waar Pomeroon zich zal vestigen een historische plek is voor de Coronianen” zegt Winter: dat deze plek al langer dan 100 jaren niet in cultuur is gebracht. Dat is toch om te lachen.  Met de vestiging wordt volgens hem ook de historische plek in ontwikkeling gebracht en blijft dit niet alleen historisch, maar biedt ze ook een veel belovende toekomst voor de productiesector van niet alleen het district, maar voor geheel Suriname. Wat dus het vieren waard is en om trots op te zijn”.

Waar volgens mij echt om te lachen valt is het antwoord van Winter en niet om de vraag van mevrouw Monkou. Winter zegt dat het hier gaat om een plek die al langer dan 100 jaren niet in cultuur is gebracht.  Maar wat is dan het probleem? Dat is toch juist voordeel voor het milieu? Je gaat immers toch ook niet het méér dan 1.000 jaar oude amazonewoud openkappen of in de fik steken om de natuur te redden.  In tegendeel gaat het hier om een zeer kwetsbaar gebied, dat met serene rust gelaten moet worden. Zijn reactie is dus ronduit: achterlijk!  

Volgens Winter in zijn reactie is één van de uitgangspunten van de overheid, dat werknemers binnen het bedrijf (Pomeroon) merendeels afkomstig moeten zijn uit de Coroniaanse gemeenschap. Wat een domme man! Men heeft niet vooraf onderzocht of zal kunnen worden geput uit het arbeidspotentieel van Coronie om het werk bij Pomeroon te doen.

Landbouwminister Prahlad Sewdien zegt in KEYNEWS van 1 oktober jl. (2023)dat de arbeidskrachten lokaal gezocht zullen worden. Als er geen animo is zullen er arbeiders uit het buitenland gehaald worden. “De vraag is of je zoveel mensen kunt vinden, want in Coronie is bijna 90 procent ambtenaar. Dat er weinig geïnteresseerden zijn om te werken binnen de agrarische sector moet geen probleem zijn. Als het moet gaan wij mensen laten halen want de ontwikkelingen moeten doorgaan.”

Wat gaat het de minister aan? Tenzij hijzelf en/of zijn partij belang bij heeft dat deze ontwikkeling koste wat het koste voortgang vindt.  Hij heeft het niet over het belang van de Coroniaanse gemeenschap, maar uitsluitend over het privébelang van Pomeroon.

De gecursiveerd aangegeven woorden van de minister spreken boekdelen en passen in de uitvoering van de verborgen agenda van de VHP-regering, om met hulp van de Redi Musu’s in Coronie, zoals de hulpsheriff dc Winter en personen die zitten in de presidentiele commissie om roofbare gronden in Coronie te identificeren ten behoeve van hun toekomstige VHP-stemvee/kokosplantage-arbeiders van buiten Coronie.

Ook uit de woorden van Santokhi haal ik, dat hij, in theorie, de Coronianen massaal in loondienst wil van Pomeroon. Allemaal woorden voor de bühne. Hij weet immers dondersgoed dat het niet gaat lukken. Het vereist immers een cultuuromslag om als zelfstandige kokosteler in dienst te treden van een monopolist in dezelfde bedrijfstak. Het zal te zijner tijd, dan ook heten dat in Coronie niet genoeg personeel te vinden is onder de luie Coronianen, waardoor buitenlanders moeten worden geworven.

Het scenario is dat men een bij voorbaat tot mislukken gedoemde (schijnbare) poging zal doen werknemers in Coronie te werven. Daarna zullen uitsluitend mensen (stemvee) uit India, Pakistan en Guyana, die op Santokhi en Faried Pierkhan lijken, en die binnen een week een Surinaams paspoort krijgen, neergekwakt zullen worden op Burnside e.o. Deze nederzetting zal men vervolgens gestaag uitbreiden tot aan de grens met Nickerie. Daarom vind ik het dan ook niet vreemd dat oud-parlementariër Gonsalves vreest dat Coronie door Nickerie wordt ingelijfd. Het is bovendien een heel oud plan dat nu wordt uitgevoerd.

Volgens Neil Passmore, CEO van Pomeroon, is een bijkomstig doel van de onderneming: gemeenschapsprojecten werkgelegenheid én betrokkenheid te creëren. Pomeroon richt zich daarbij, volgens Passmore, op de 4-C-filosofie: Coconut, Community, Carbon en Collaboration.  

Klimat X zou zich moeten schamen. Van Community and Collaboration, betrokkenheid en samenwerking met de gemeenschap is tot op heden niets gebleken.  De belangen van de Coronianen komen bovendien niet overeen met het enge belang van Pomeroon en de VHP-regering. De overheid is gewoon misdadig bezig. Het beleid om een buitenlands bedrijf in Coronie neer te kwakken, om het kokosareaal van de gewone man de nek om te draaien is niet alleen politiek maar ook raciaal gemotiveerd.

Mevrouw Monkou stelt terecht: “De kokosnoot die groeit op het achter- of voorerf is zo een gemeen beeld in Coronie, dat je het telen van de kokosnoot, dat een deel is van de ‘huisondernemerschapsziel’ van de Coroniaan, niet laat overnemen door een buitenlandse ondernemer”.

In plaats van dat de overheid stimulerende maatregelen neemt, is de overheid bezig de kleine kokostelers de genadeklap toe te brengen.

Hulpsheriff van Santokhi, dc Winter, schrijft in zijn meermaals aangehaalde reactie in Starnieuws: Wat wij ook niet uit het oog moeten verliezen is de samenwerking die zal ontstaan tussen het bedrijf en de gemeenschap. Organisaties en scholen zullen dan de gelegenheid hebben om projecten in te dienen ter financiering.

Waar die man het over heeft, is allemaal rommel en godslastering!  Kraaltjes en spiegeltjes die worden beloofd. Intussen zal Pomeroon zich – in strijd met de wet en in strijd met het algemeen belang van Coronie – innestelen te Burnside en vervolgens uitbreiden tot aan de grens met Nickerie. Een grenswijziging ten gunste van Nickerie, zoals bij Wageningen, is daarna zeer evident.

Wat hebben die kraaltjes-en-spiegeltjes-beloften die deze Redi Musu opsomt te maken met duurzame ontwikkeling van Coronie en met zijn inwoners? Nul-komma-nul!   Samenwerking start immers reeds bij het voorbereiden van het ontwerpen van plannen en niet nadat yu futu bet’gron, zoals in dit geval: Pomeroon!

De toekomst van de Coroniezwamp (het kloppend hart van Coronie)!

Het allerbelangrijkste aspect dat ik hierbij wil benadrukken is de toekomst van de zwamp in relatie tot de aanleg van de kokosplantage te Burnside.

Zwamp Coronie

Het district Coronie en Galibi zijn de locaties met weinig neerslag in Suriname. De Coroniezwamp zelf is een regenmaker, die zorgt voor bevoorrading van zoetwater aan de aangelegde plantages en het omliggend gebied. De kraamkamerfunctie van de brakwaterzwampen en de mangroveopstanden die de visserijsector in stand houden.

Naar mijn mening moet er een gedecentraliseerd beheerinstantie ingesteld worden die het beheer van de zoetwaterzwamp en het stroomgebied in stand houdt (waterschap). Coronie is nog steeds een agrarisch district.  Het waterbeheer kan niet worden geprivatiseerd ten gunste van een potentiele externe belanghebbende, in casu Pomeroon Klimat X. En juist daar is hier de facto sprake van. Wij mogen hier niet in berusten!

Uitsluitend met goed watermanagement kan namelijk een kokosplantage als de geprojecteerde tot ontwikkeling worden gebracht.  De drainage en lozingen moeten op orde zijn. In de droge tijd moet zoetwater worden aangevoerd om de kokosgronden te bevloeien en in de regentijd moet overtollig water worden afgevoerd.  Een goed onderhouden stelsel van 12 kanalen zorgde in het verre verleden ervoor dat de kokosteelt in Coronie floreerde. Pomeroon heeft de deskundigheid in huis het water uit de zwamp volledig te beheersen en naar haar hand te zetten ten koste van de rest van de Coronianen. Dit kan niet!

Wie immers garandeert de kleine land- en tuinbouwers,  dat zij daarna nog zullen kunnen beschikken over voldoende zoetwater uit de zwamp om hun akkers te bevloeien, met name in de droge tijd wanneer het zwampwater het hardst nodig zal zijn voor de kokosplantage, maar ook voor de kleine land- en tuinbouwers.

Nu reeds hebben Coronianen die doen aan land- en tuinbouw problemen met het waterbeheer, inclusief de instroom van zoutwater. De hoofdoorzaak ligt bij de overheid die helemaal geen waterbeheerbeleid voert in Coronie. En thans zal het zwampwaterbeheer in heel Coronie op slinkse wijze worden gelegd in handen van de particuliere onderneming Pomeroon met al haar private- technologie. Dit bedrijf zal, gezien de locatie waar het is geprojecteerd, in directe verbinding staan met de zwamp.

Wie kan de kleine land- en tuinbouwers garanderen dat ze niet verstoken zullen zijn van zoetwater om hun akkers te bevloeien?   Coronianen zouden zich met het hand en tand moeten verzetten tegen de komst van deze grootschalige buitenlandse onderneming in Coronie, bij wie uitsluitend gaat om het ontwikkelen van carbon credits.

Wat de zaak nog ernstiger maakt is dat uit een recent onderzoek van Staatsolie met als publicatiedatum 12 oktober 2023 is gebleken dat: The plantation area of Coronie falls with a narrow strip along the coast, which has drier conditions. The average rainfall in Coronie is lower compared to Paramaribo. Vertaald: De plantagegebieden van Coronie grenzen aan een smalle zeekust waar de weersomstandigheden droger zijn. De gemiddelde neerslag in Coronie is minder vergeleken met Paramaribo.

Omdat Staatsolie het voornemen heeft in het noordelijk deel van het district een 2D-seismisch onderzoek en exploratieboringen uit te voeren, is er een onderzoek gedaan naar eventuele milieu- en sociale effecten op het gebied. Over de conclusies uit dit rapport heeft Staatsolie een informatiebijeenkomst belegd met Coronianen op dinsdag 31 oktober 2023.

Gezien de grootschaligheid waarmee Pomeroon een aanvang zal maken in Coronie, is een soortgelijk onderzoek als dat van Staatsolie evident, onontbeerlijk. Daarbij dienen niet alleen de milieu- en sociale effecten te onderzocht, maar ook de economische. Daartoe moet de invoering van de desbetreffende milieuwetten worden afgewacht.

 Ik vrees dat met de vestiging van Pomeroon in Coronie grote problemen kunnen ontstaan wanneer Pomeroon water zal onttrekken aan de zwamp voor het bevloeien van zijn kokosareaal. Ik twijfel er niet aan dat ook één of meer pompgemalen zullen worden gebruikt om het reine zwampwater te pompen naar de kokosplantage, de zee of naar de rijstvelden van Nickerie. Dit alles ten koste van de kleine landbouwers van Coronie.

Duurzame ontwikkeling

Duurzame ontwikkeling is toch datgene wat Klimat X en de overheid zeggen na te streven in Coronie?  Dan leek het mij redelijk dat de overheid vooraf – en in afwachting van wetgeving – aan de Coroniaanse gemeenschap had gevraagd hoe zij zich een duurzame ontwikkeling van het district voorstelt. Dit als voorloper van de invoering van noodzakelijke wetgeving.

In heel Coronie kwijnt het kokosareaal weg, terwijl de Coronianen al tientallen jaren om hulp vragen om een duurzame oplossing, omdat men de bestaande kokoscultuur op eigen percelen weer op het goede spoor wil krijgen, maar de talloze verzoeken waren tevergeefs.

Breng dus eerst de bestaande kokoscultuur op erven en landbouwpercelen tot een hoger ontwikkelingsniveau, daarna kan worden gekeken of kokosplantages een toegevoegde waarde zouden kunnen hebben in het kader van een duurzame ontwikkeling van Coronie, maar in ieder geval niet op de huidige locatie.

De enige manier om invulling te geven aan Community en Collaboration is om – in afwachting van relevante wetgeving – met de Coronianen alsnog in overleg te treden, zodat ze kunnen meepraten en meebeslissen over onder andere:

  1. een andere locatie dan de huidige;
  2. een vorm van advisering aan en samenwerking met Coroniaanse boeren om de kokoscultuur op hun erven en landbouwpercelen weer levensvatbaar te maken, met inzet van de moderne technologieën waarover Pomeroon over zegt te beschikken;
  3. een samenwerkingsverband waarbij Pomeroon uitsluitend afnemer van kokosnoten zou moeten/kunnen zijn ten behoeve van verwerking in (hun) eigen beheer;
  4. de gevolgen voor overig land- en tuinbouw in het district;
  5. de kraamkamerfunctie van de brakwaterzwampen en de mangroveopstanden die de visserijsector in stand houden;
  6.  zoetwaterbeheer (inclusief zwampwater) in de vorm van een waterschap, zoals in Nickerie gemeengoed is. In het verleden is mij door een deskundige verteld dat Coronie wel degelijk beschikt over waterschappen, die reeds in de koloniale tijd in het leven waren geroepen, maar slapend/inactief zijn.  Activeren daarvan is dus niet moeilijk.

ík zit ook met de volgende vraag: waarom is niet gekozen voor een vorm van Publieke Private Samenwerking (PPS), met de Staat Suriname als mede- aandeelhouder van de NV Pomeroon, nu de belangen van de Coroniaanse gemeenschap kunnen worden geschaad. De sluipmoord op Coronie is manifest. Ik hoop dat de Coroniaanse gemeenschap dit niet laat gebeuren en hiertegen in opstand komt.

Waar ook ter wereld kun je immers geen maatregelen treffen die het dagelijks leven van een hele gemeenschap ingrijpend zullen veranderen zonder die gemeenschap actief te betrekken bij de voorbereiding daarvan.

Volgens Santokhi is Pomeroon een 100% particuliere onderneming.  Wat heeft dit voor hem mogen “betekenen”. De gronden worden niet gratis overgedragen aan Klimat X. En dan heeft de regering niet eens geld om de ambtswoning van de dc van Coronie in ere te herstellen.

Faried Pierkhan is als adviseur van de President bij deze ontwikkeling betrokken (zie zijn linked line). Is de Staat Suriname of zijn Santokhi, Pierkhan en hun vrienden medeaandeelhouders van de NV Pomeroon Suriname? Transparantie is volkomen zoek!

Is hier sprake van grondhuur-/roof om deze later om te zetten in eigendom?  Is er sprake van eigendom van of grondhuur door Pomeroon?  Maakt dit ook deel uit van de lang gekoesterde wens van VHP en de Nickerianen, om greep te krijgen op de Coroniezwamp en de rijstbouw uit te breiden naar dit gebied, of via Pomeroon het zwampwater gemakkelijker door te sluizen naar de rijstarealen van Nickerie? Allemaal onbeantwoorde vragen.

Herwin Hooplot

Bladwijzer de permalink.

Reacties zijn gesloten.